Smilde
Het gebied waaruit Smilde is ontstaan, was enige eeuwen geleden een woest ontoegankelijk oord van moerassen, plassen, hoogveen en heide. Om vanuit Assen naar het zuiden te reizen liep in de zestiende eeuw een weg over Halen en Diever.
De plaats Hoogersmilde bestond in die tijd al. De weinige mensen die daar woonden brachten op bescheiden schaal veen in ontginning.
De Drentse Hoofdvaart werd gegraven in 1768-1780. In die tijd vestigden zich hier duizenden kanaalgravers en veenarbeiders uit allerlei oorden.
De turfgraverij werd op grote schaal aangepakt. Hijkersmilde en Kloosterveen zijn ontstaan in 1771 en in 1823 Bovensmilde. In die tijd ontwikkelde de scheepvaart zich snel. Nu is Smilde in hoofdzaak een agrarisch dorp.
Smilde is bovendien de plek voor de recreatievaart door de aanwezigheid van de grote Turfroute
Nabij de Tentingerdraai en de Wittewijksbrug
DE ZIJKANALEN
De Beilervaart
Bij Hoogersmilde. Een ca. 10 km lang kanaal dat Beilen met de Drentsche Hoofdvaart verbindt. De Beilervaart werd in 1791 aangelegd en droeg bij aan de aanvoer van water naar de Drentsche Hoofdvaart en het gaf de Beilenaren een scheepvaartweg naar Meppel. De vaart is echter niet toegankelijk voor de recreatievaart.
Het Oranjekanaal
Een van de sluizen in het Oranjekanaal
Even ten noorden van Hoogersmilde. Het kanaal loopt in zuidoostelijke richting naar de Verlengde Hoogeveensche Vaart bij Klazienaveen.
Hoewel het kanaal nagenoeg nog alle faciliteiten heeft voor de scheepvaart, is dit kanaal niet toegankelijk voor de recreatievaart.
Meer informatie
De Wittewijk
Hijkersmilde. Via de Wittewijksbrug vaart u de Witte Wijk op. U vaart nu op het traject van de grote Turfroute in de richting Appelscha, Zuidoost Friesland.
Voorbij Appelscha gaat de Witte Wijk over in de Opsterlandsche Compagnonsvaart.
Bezienswaardigheden
Vanaf de aanmeerplaats in Hoogersmilde kan men wandelen en fietsen. Hoogersmilde ligt direct aan het nationale park het Drents Friese Wold. Aan de oostelijke zijde van de vaart ligt op fietsafstand het Hijkerveld en het Zuid Hijkerzand.
De Koepelkerk
De kerk van de hervormde gemeente Hijkersmilde - Kloosterveen, in de volksmond Koepelkerk genoemd, is een typisch voorbeeld van protestantse kerkbouw.
Het is gebouwd naar een ontwerp van architect Abraham Martinus Sorg in opdracht van het provinciaal bestuur van Drenthe.
De middeleeuwse kerk, Romaans of Gotisch, werd steeds zo gebouwd dat de kerkgangers met het gezicht naar het Oosten zaten.
Meer informatie
Knapzakroute
Wandelen in de omgeving van Hoogersmilde. U gaat wandelen 'op de Smilde'. Zeg namelijk nooit 'in Smilde'.
In een veenkolonie werden de eerste huizen destijds op het veen gebouwd, vandaar dat 'op de Smilde'.
Voorzieningen
Direct op de hoek Drentse Hoofdvaart Beilervaart is een aanmeerplaats met sanitaire voorzieningen.